Wythnos Iechyd Planhigion Genedlaethol (6 – 12 Mai 2024)

Wythnos weithredu flynyddol ddynodedig yw Wythnos Iechyd Planhigion Genedlaethol i godi ymwybyddiaeth a chyfranogiad y cyhoedd ynghylch sut i gadw planhigion y DU yn iach.

Does dim syndod bod clefyd yr ynn (Chalara Fraxinea), clefyd ffwngaidd sy'n lledu ledled Prydain, wedi cael effaith enfawr yn ein coetiroedd ym Mryngarw. Mae eisoes wedi lladd mwy na 75% o'n coed ynn.  

Yn 2023, fe wnaethon ni gymryd camau cadarnhaol a thorri neu fonolithu ein coed ynn heintiedig yn ddetholus gan greu llennyrch coetir anhygoel. Roedd llawr a thanddyfiant y coetir wedi cael eu dominyddu gan fieri a'r ffromlys Himalaya ymledol iawn. 

Rydym nawr yn rheoli'r coetir yn benodol i wella bioamrywiaeth a bioddiogelwch. 

Gyda chymorth ein gwirfoddolwyr anhygoel, rydym yn tynnu darnau enfawr o Jasmyn y Neidiwr â llaw, gan fod yn ofalus i beidio â lladd unrhyw flodau gwyllt brodorol. Rydym hefyd yn torri ymylon y llennyrch lle mae mieri yn drech ac yn creu gwrychoedd marw a phentyrrau cynefin.

Bydd y clirio tir hwn, ynghyd ag agor y canopi, yn gadael mwy o olau haul i mewn ac yn annog y fflora brodorol i ffynnu, ac yn ei dro yn cynyddu amrywiaeth y rhywogaethau yn y coetir. Mae clychau'r gog a'r gludlys coch eisoes wedi teimlo manteision y rheolaeth newydd hon.

Rydym hefyd yn plannu llu o rywogaethau coed brodorol. Bydd hyn yn amrywio ystod oedran y coetir ac yn gwella bioamrywiaeth a bioddiogelwch y goedwig trwy gynyddu amrywiaeth y rhywogaethau yn y coetir. Bydd y gweithredoedd hyn yn 'diogelu' ein coetir ar gyfer y dyfodol' rhag cael ei ddileu'n llwyr gan glefyd ffwngaidd fel clefyd coed ynn.

Mae coetir amrywiol yn goetir iachach, cryfach a mwy gwydn.

Rydym yn annog unrhyw un sy'n gweld arwydd o glefyd neu blanhigyn/goeden afiach ym Mryngarw, i hysbysu'r tîm Ceidwaid.

Am ragor o wybodaeth, ewch i https://planthealthaction.org/national-plant-health-week-0